|
Patron szkoły
Jest to krótka biografia - człowieka, który za życia nie zawsze zwracał na
siebie życzliwą uwagę swego środowiska, nie zawsze był doceniany i
rozumiany, ale po śmierci słusznie zaliczony został do rzędu tych, których
nazywa się dumą i chlubą narodu. są ludzie, których los skazał na
nieustanną walkę z rzeczywistością, ludzie którzy przerastają szarą
codzienność swej epoki. tak to rodzą się wielcy społecznicy, wielcy
reformatorzy, narzucający swe idee otoczeniu. W walce z twardą
rzeczywistością ponoszą często ofiary. Niedocenieni i atakowani spełniają
jednak misję budzicieli sumień ludzkich, są pionierami postępu tego
właśnie grona buntowników wywodzi się mieszczanin rodem z Piły - Stanisław
Staszic literaturze i nauce: polityk, geolog, myśliciel, statysta, filozof
i prawodawca, w życiu: działacz świadomy swych celów, społecznik o
wielkich wymiarach, mąż stanu, ojciec demokracji polskiej, ojciec
wyzwolonych chłopów polskich. ma swoistą, oryginalną koncepcję świata,
ludzi i spraw polskich. Zdobywa się na samodzielne myślenie i ono właśnie
stanowi jego wielkość. Gardził wybujałym sentymentalizmem, przesadną
uczciwością i chwilowym nastrojem, a kierował się zawsze rozsądkiem, mając
na uwadze przede wszystkim dobro i interes swego narodu i państwa. Uważał,
że przyszłość swojej ojczyzny buduje się na powszechnej oświacie,
porządku, oszczędności i uczciwości. Był zwolennikiem silnej władzy
rządowej, a w polityce zagranicznej zdecydowanym wrogiem prusactwa. W
polityce wewnętrznej bronił praw stanów upośledzonych i widział potrzebę
gospodarowania.
Dlatego też otwarcie możemy stwierdzić, że Stanisław Staszic - to nie
romantyk - lecz wyjątkowo trzeźwy w swej politycznej i społecznej
koncepcji racjonalista i realista. Po trzecim rozbiorze Polski był
prekursorem pozytywistów, rzuca hasło pracy od podstaw, hasło odbudowy
wewnętrznej. Równocześnie w dziełach swych staje się nauczycielem swego
narodu, rozbudzając w nim instynkt społeczny. Stanisław Staszic żył w
epoce, która była dla naszego kraju przełomową, ale zarazem nieszczęsną.
Życie jego zamyka się w dwóch datach: urodzin 1755 i śmierci - 1826 (71
lat).
Dzieciństwo upływa mu jeszcze w Polsce wolnej i niepodległej, choć z
każdym dniem staczającej się w przepaść.
W roku pierwszego rozbioru - 1772 ma 17 lat. Przeżyje następnie drugi i
trzeci rozbiór, konfederacje radomską, targowicę i upadek niepodległości.
Przeżyje także wielkie nadzieje związane z działalnością Sejmu
Czteroletniego, uchwaleniem Konstytucji 3 Maja i przyszłość narodu.
Ponadto sam bierze czynny udział w pracach zmierzających do ratowania
upadającego narodu oraz wyprowadzenia go z mroków nieuctwa i wstecznictwa.
To właśnie Stanisław Staszic obok Hugo Kołłątaja w naukach politycznych
należy do czołówki europejskiej, bezpośrednio wpływając na wzrost
temperatury politycznej w Sejmie Czteroletnim poprzez swoje dzieło pt.
"Uwagi nad życiem Stefana Zamoyskiego". Jest to dzieło pełne oryginalnych
rozwiązań społecznych, które znalazły odbicie w uchwalonej Konstytucji 3
Maja, którą znaczna część historyków nazywa bezkrwawą rewolucją. Po
rozbiorach - w okresie Królestwa Kongresowego Stanisław Staszic, jako
uczony, poświęcił się pracy nad rozwojem gospodarczym kraju oraz rozwinął
szeroką działalność organizatorską w dziedzinie nauki i oświaty. Był
współzałożycielem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk, dla którego
ufundował siedzibę w Warszawie (dzisiaj Pałac Staszica). W latach 1807 -
1812 był członkiem Izby Edukacyjnej, zaś od 1815 - 1824 członkiem Komisji
Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz dyrektorem
generalnym w Wydziale Przemysłu i Kunsztów. Od 1824r. Był ministrem stanu
i współorganizatorem uniwersytetu w Warszawie oraz Szkoły Akademiczno -
Górniczo - Hutniczej w Kielcach. Dlatego też zaliczany jest do
kontynuatorów spuścizny Komisji Edukacji Narodowej. Kładł szczególny
nacisk na sprawy nauczania i wychowania młodzieży, podkreślał znaczenie
nauczania zawodowego (praktycznego), widział ścisły związek pomiędzy
poziomem oświaty, a zamożnością państwa i narodu. Jego praktyczna
działalność doprowadziła do odkrycia złoża węgla kamiennego i
zainicjowania budowy kopalni w Dąbrowie Górniczej. Popierał rozwój
Staropolskiego Okręgu Przemysłowego i przygotował plany jego rozbudowy.
Działania te dały mu miano ojca geologii polskiej, a przez organizowanie
wypraw geologicznych, między innymi w Tatry - uważany jest także za
pioniera taternictwa.
Jego rozprawy z dziedziny geologii opublikowane w dziele "O ziemiorództwie
Karpatów" (1815r.) wraz z mapą geologiczną Polski i krajów ościennych
(jedna z pierwszych map tego rodzaju na świecie) stanowiły próbę
systematycznego ujęcia geologii Polski. Jako filozof Staszic reprezentował
materializm wyrastający z koncepcji francuskiego Oświecenia, widząc świat
jako całość opartą na zasadzie rozwoju wynikającego z praw natury.
Poglądy Staszica, dotyczące rozwoju dziejów ludzkości, przedstawione w
poemacie "Ród ludzki", są bardzo nowoczesne, albowiem ujmowały rozwój
społeczny jako obiektywny proces postępu dokonującego się w toku walk i
konfliktów społecznych, wynikających głownie z podziału ziemi i rodzajów
jej własności.
Historia nazwała Staszica także ojcem demokracji polskiej, gdyż nikt przed
nim tak odważnie nie walczył o równouprawnienie wszystkich stanów. Dążył
również do rozwiązania problemów wsi na zasadach oczynszowania i
spółdzielczości, dając przykład przez założenie Hrubieszowskiego
Towarzystwa Rolniczego.
Stanisław Staszic był dzieckiem swej doniosłej, ale jakże zarazem
burzliwej epoki. W codziennym życiu swego czasu tkwi głęboko, przejmuje
się gorąco jego wydarzeniami. Pokolenie swoje wyprzedzał o 100 lat - jest,
więc nam współczesny. W pełni objawiał się w nim duch realizmu w
konsekwentnym dążeniu do odrodzenia politycznego i moralnego narodu. Wiele
myśli formułowanych przez Staszica w ważnych dla ojczyzny momentach,
znajdzie żywy oddźwięk i zastosowanie w chwili obecnej. Musimy także
wierzyć, że nie tylko sprawy dnia dzisiejszego, lecz i losy naszej
przyszłości będziemy kształtować również wg idei Stanisława Staszica,
który upadającemu narodowi polskiemu rzucił tak budujące i krzepiące hasło
mówiąc: "Upaść może naród wielki, zniszczeć tylko nikczemny"
Zaprasza na oficjalną stronie szkoły
HANDLOWEJ
|
